Sude
New member
“Zümrüt Cansel Ne İş Yapıyor?” Sorusunun Ardında Ne Var?
Merhaba forumdaşlar. Bugün burada tek bir kısa sorudan yola çıkmak istiyorum: “Zümrüt Cansel ne iş yapıyor?”
Bu soru ilk bakışta masum, hatta sıradan görünüyor. Bir isim, bir merak ve doğal bir arayış. Ama biraz durup düşündüğümüzde, bu sorunun aslında toplumsal cinsiyet, görünürlük, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi pek çok dinamiği içinde barındırdığını fark ediyoruz. O yüzden bu yazıda, sadece “ne iş yapıyor” cevabını aramak yerine, bu soruyu neden soruyoruz, nasıl soruyoruz ve kime sorarken daha farklı davranıyoruz, bunları birlikte düşünmeye davet ediyorum.
Bir İsim, Bir Merak: Neden Bazı İnsanların “Ne İş Yaptığı” Daha Çok Sorulur?
Toplumda bazı isimler vardır; sosyal medyada, haberlerde ya da kulaktan kulağa dolaşır. Bu noktada erkeklerin yaklaşımı genellikle analitik ve sonuç odaklı olur:
“Ne iş yapıyor?”,
“Geliri nereden?”,
“Bir unvanı var mı?”,
“Somut olarak ne üretiyor?”
Bu yaklaşımda iş, çoğu zaman statü ile eş anlamlıdır. Kişinin değeri, yaptığı işin piyasadaki karşılığıyla ölçülür. Erkeklerin bu bakış açısı, sistemin onlara uzun yıllar boyunca öğrettiği bir refleks gibidir: tanımla, sınıflandır, sonuca bağla.
Ancak aynı soru bir kadın ismi söz konusu olduğunda çoğu zaman farklı bir tona bürünür. Soru masum görünse bile arka planında şu ima dolaşır:
“Gerçekten bir işi var mı?”
“Yoksa sadece görünür mü?”
“Başarısı kime, neye dayanıyor?”
İşte burada durup düşünmek gerekiyor.
Kadınlar İçin “İş” Kavramı Neden Daha Fazla Açıklama İster?
Kadınlar genellikle bu soruya empati ve toplumsal bağlam üzerinden yaklaşır. Çünkü kadınlar, kendi hayatlarında da şunu çok iyi bilir: Yaptıkları işler çoğu zaman görünmez kılınır.
Bir kadın üretir ama “hobi” denir.
Bir kadın organize eder ama “yardımcı” denir.
Bir kadın yön verir ama “arka planda” olduğu söylenir.
Bu yüzden “Zümrüt Cansel ne iş yapıyor?” sorusu kadınlar için sadece bilgi değil, aynı zamanda tanınma ve meşruiyet meselesidir. Kadınlar bu soruyu duyduklarında genellikle şunu da düşünür:
“Acaba bu soru bir merak mı, yoksa bir sorgulama mı?”
Kadın bakış açısı, işin sadece gelir getiren bir faaliyet olmadığını hatırlatır. İş; etki, katkı, toplumsal dönüşüm ve insanlara dokunma biçimidir. Bir kişinin yaptığı şey, illa bir kartvizite sığmak zorunda değildir.
Görünürlük, Ün ve Adalet: Kimin Mesleği Merak Konusu Olur?
Toplumsal olarak şunu çok sık yapıyoruz:
Bazı insanları yaptıkları işle tanımlarız, bazılarını ise yaptıkları iş üzerinden yargılarız.
Özellikle kadınlar söz konusu olduğunda, başarı çoğu zaman açıklama ister. Erkeklerin başarıları “doğal”, kadınlarınki ise “izaha muhtaç” görülür. Bu durum sosyal adalet açısından ciddi bir sorundur. Çünkü bu yaklaşım, kadınların kamusal alandaki varlığını sürekli olarak savunma pozisyonuna iter.
Burada asıl soru şu olmalı:
Bir insanın ne iş yaptığı neden bu kadar belirleyici?
Ve neden bu soru bazı isimler için daha yüksek sesle soruluyor?
Analitik Bakış vs. Empatik Bakış: Aynı Sorunun İki Yorumu
Erkeklerin analitik yaklaşımı şunu der:
“Bilgi eksik, tamamlayalım.”
Kadınların empatik yaklaşımı ise şunu sorar:
“Bu bilginin nasıl kullanılacağı önemli.”
İkisi de kendi içinde haklıdır. Ama denge bozulduğunda, merak yerini etikete, bilgi yerini önyargıya bırakır. İşte tam bu noktada çeşitlilik ve sosyal adalet devreye girer. Herkesin emeği aynı şekilde görünür olmalı; herkesin katkısı aynı ciddiyetle ele alınmalıdır.
Asıl Soruyu Değiştirebilir miyiz?
Belki de artık şu soruyu sormayı denemeliyiz:
“Ne iş yapıyor?” yerine,
“Nasıl bir etki yaratıyor?”
“Kimlere, neye dokunuyor?”
“Toplumda nasıl bir iz bırakıyor?”
Çünkü bir insanın değeri sadece yaptığı işle değil, yaptığı işin insanlara ne kattığıyla ölçülür.
Forumdaşlara Söz Sizde
Siz bu tür sorular sorulurken ne hissediyorsunuz?
Bir kadın ismi duyduğunuzda aklınıza ilk gelen soru ne oluyor?
“Ne iş yapıyor?” sorusu sizce masum mu, yoksa yük taşıyor mu?
Bir insanı tanımak için mesleği gerçekten şart mı?
Gelin bu başlık altında sadece bir ismi değil, bakış açılarımızı tartışalım. Çünkü bazen cevaplardan çok, sorduğumuz sorular bizi ele verir.
Merhaba forumdaşlar. Bugün burada tek bir kısa sorudan yola çıkmak istiyorum: “Zümrüt Cansel ne iş yapıyor?”
Bu soru ilk bakışta masum, hatta sıradan görünüyor. Bir isim, bir merak ve doğal bir arayış. Ama biraz durup düşündüğümüzde, bu sorunun aslında toplumsal cinsiyet, görünürlük, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi pek çok dinamiği içinde barındırdığını fark ediyoruz. O yüzden bu yazıda, sadece “ne iş yapıyor” cevabını aramak yerine, bu soruyu neden soruyoruz, nasıl soruyoruz ve kime sorarken daha farklı davranıyoruz, bunları birlikte düşünmeye davet ediyorum.
Bir İsim, Bir Merak: Neden Bazı İnsanların “Ne İş Yaptığı” Daha Çok Sorulur?
Toplumda bazı isimler vardır; sosyal medyada, haberlerde ya da kulaktan kulağa dolaşır. Bu noktada erkeklerin yaklaşımı genellikle analitik ve sonuç odaklı olur:
“Ne iş yapıyor?”,
“Geliri nereden?”,
“Bir unvanı var mı?”,
“Somut olarak ne üretiyor?”
Bu yaklaşımda iş, çoğu zaman statü ile eş anlamlıdır. Kişinin değeri, yaptığı işin piyasadaki karşılığıyla ölçülür. Erkeklerin bu bakış açısı, sistemin onlara uzun yıllar boyunca öğrettiği bir refleks gibidir: tanımla, sınıflandır, sonuca bağla.
Ancak aynı soru bir kadın ismi söz konusu olduğunda çoğu zaman farklı bir tona bürünür. Soru masum görünse bile arka planında şu ima dolaşır:
“Gerçekten bir işi var mı?”
“Yoksa sadece görünür mü?”
“Başarısı kime, neye dayanıyor?”
İşte burada durup düşünmek gerekiyor.
Kadınlar İçin “İş” Kavramı Neden Daha Fazla Açıklama İster?
Kadınlar genellikle bu soruya empati ve toplumsal bağlam üzerinden yaklaşır. Çünkü kadınlar, kendi hayatlarında da şunu çok iyi bilir: Yaptıkları işler çoğu zaman görünmez kılınır.
Bir kadın üretir ama “hobi” denir.
Bir kadın organize eder ama “yardımcı” denir.
Bir kadın yön verir ama “arka planda” olduğu söylenir.
Bu yüzden “Zümrüt Cansel ne iş yapıyor?” sorusu kadınlar için sadece bilgi değil, aynı zamanda tanınma ve meşruiyet meselesidir. Kadınlar bu soruyu duyduklarında genellikle şunu da düşünür:
“Acaba bu soru bir merak mı, yoksa bir sorgulama mı?”
Kadın bakış açısı, işin sadece gelir getiren bir faaliyet olmadığını hatırlatır. İş; etki, katkı, toplumsal dönüşüm ve insanlara dokunma biçimidir. Bir kişinin yaptığı şey, illa bir kartvizite sığmak zorunda değildir.
Görünürlük, Ün ve Adalet: Kimin Mesleği Merak Konusu Olur?
Toplumsal olarak şunu çok sık yapıyoruz:
Bazı insanları yaptıkları işle tanımlarız, bazılarını ise yaptıkları iş üzerinden yargılarız.
Özellikle kadınlar söz konusu olduğunda, başarı çoğu zaman açıklama ister. Erkeklerin başarıları “doğal”, kadınlarınki ise “izaha muhtaç” görülür. Bu durum sosyal adalet açısından ciddi bir sorundur. Çünkü bu yaklaşım, kadınların kamusal alandaki varlığını sürekli olarak savunma pozisyonuna iter.
Burada asıl soru şu olmalı:
Bir insanın ne iş yaptığı neden bu kadar belirleyici?
Ve neden bu soru bazı isimler için daha yüksek sesle soruluyor?
Analitik Bakış vs. Empatik Bakış: Aynı Sorunun İki Yorumu
Erkeklerin analitik yaklaşımı şunu der:
“Bilgi eksik, tamamlayalım.”
Kadınların empatik yaklaşımı ise şunu sorar:
“Bu bilginin nasıl kullanılacağı önemli.”
İkisi de kendi içinde haklıdır. Ama denge bozulduğunda, merak yerini etikete, bilgi yerini önyargıya bırakır. İşte tam bu noktada çeşitlilik ve sosyal adalet devreye girer. Herkesin emeği aynı şekilde görünür olmalı; herkesin katkısı aynı ciddiyetle ele alınmalıdır.
Asıl Soruyu Değiştirebilir miyiz?
Belki de artık şu soruyu sormayı denemeliyiz:
“Ne iş yapıyor?” yerine,
“Nasıl bir etki yaratıyor?”
“Kimlere, neye dokunuyor?”
“Toplumda nasıl bir iz bırakıyor?”
Çünkü bir insanın değeri sadece yaptığı işle değil, yaptığı işin insanlara ne kattığıyla ölçülür.
Forumdaşlara Söz Sizde
Siz bu tür sorular sorulurken ne hissediyorsunuz?
Bir kadın ismi duyduğunuzda aklınıza ilk gelen soru ne oluyor?
“Ne iş yapıyor?” sorusu sizce masum mu, yoksa yük taşıyor mu?
Bir insanı tanımak için mesleği gerçekten şart mı?
Gelin bu başlık altında sadece bir ismi değil, bakış açılarımızı tartışalım. Çünkü bazen cevaplardan çok, sorduğumuz sorular bizi ele verir.